EMRAH İSLAMOĞLU

          Buhranların üst üste geldiği bir döneme denk gelmiş olmak talihsizliğini tadan tarihteki birkaç nesilden birisiyiz zannediyorum. Stefan Zweig’ın Dünün Dünyası kitabını okurken şu dikkatimi çekmişti, yaşanan toplumsal bunalımlar bireylerin ruhları üzerinde ciddi bir  çalkantıya sebep oluyor. Böyle dönemlerde insan kendini sıkışmış, nefessiz kalmış gibi hissediyor. Böyle hissettiren en temel şey güven hissinin zedelenmesi kuşkusuz. Devlete, adalete ve bir takım temel kurumlara duyulan güvenin sarsılması insanın altından zemini çekmek gibi bir duruma yol açıyor adeta. Yaşanan ekonomik ve siyasi krizlerden dolayı bunalan insan, bir de duracağı sağlam bir zemin bulamazsa yaşamdan ümidini kesiyor. İlginç bir şekilde, hakkında hiçbir bilgiye sahip olunamayan, insanoğlu için tam bir muamma olan ölümü kendine daha yakın ve güvenli bir liman olarak görmeye başlıyor.            İkinci bir yol daha var aslında...

  “Yüreği yılmadan düşen, dizleri üstünde savaşır der Seneca. Ölüm tehlikesi karşısında kılı kıpırdamayan, can verirken düşmanına yiğitçe yukarıdan bakan, bize değil talihe alt olmuştur; yenilmiş değil öldürülmüştür. En yiğit kişiler en mutsuz insanlardır kimi zaman…”  Stefan Zweig’ın Vicdan Zorbalığa Karşı kitabı Montaigne’e ait bu sözlerle başlıyor. Montaigne’in de hayatta olduğu bir dönemde, Reform hareketleri yeni başlamış, Luther ve arkadaşları Katolik kilisesinin ve engizisyon mahkemelerinin yaptığı zulümlere bayrak açmışlardır. Ancak içlerinden birisi Calvin bu defa Protestanlık uğruna aynı işkenceleri ve cinayetleri işlemeye başlamıştır. Zweig bu eserinde, Calvin’e karşı durabilmiş, fikrin namusunu korumak için hayatını ortaya koyabilmiş olanlara yer veriyor ve onların bu erdemli duruşlarına tarih huzurunda şahitlik ediyor.    Jean Calvin             Calvin Protestanlığın önder din adamlarından biridir....